Tematyka badań

W Instytucie Informatyki Uniwersytetu Jagiellońskiego są prowadzone badania w zakresie podstaw informatyki, zastosowań informatyki oraz matematyki stosowanej i obliczeniowej. Taka tematyka badań prowadzi do uwzględniania w naszych programach edukacyjnych zastosowań interdyscyplinarnych.

Pracownicy naukowi instytutu są znani w kraju i za granicą ze swoich badań. Posiadają oni doświadczenie w prowadzeniu badań w zakresie informatyki i matematyki. Aktualnie prowadzone są badania dotyczące następujących tematów:

Prowadzone są zarówno krajowe jak i międzynarodowe projekty badawcze. Wyniki tych badań są prezentowane na krajowych i międzynarodowych konferencjach naukowych oraz są znaczące w wielu dziedzinach informatyki.

Badania naukowe prowadzone w Instytucie są w głównej mierze finansowane z grantów badawczych KBN, a także mniejszych grantów uzyskiwanych z innych źródeł (ESPRIT). Konferencje naukowe przez nas organizowane były dofinansowywane np. przez firmę Fujitsu i ze źródeł prywatnych (m.in. firmę Optimus). Rozwój i modernizacja bazy dydaktycznej Instytutu są realizowane głównie w oparciu o środki UJ i granty inwestycyjne KBN.

Duża część prac naukowo-badawczych w Instytucie Informatyki jest prowadzona we współpracy międzynarodowej m.in. z ośrodkami w Austrii, Francji, Grecji, Japonii, Kanadzie, Korei, Niemczech, Szwajcarii, USA, Wielkiej Brytanii i Włoszech, a także we współpracy z ośrodkami naukowymi w kraju.

W ostatnich latach Instytut Informatyki był organizatorem lub współorganizatorem szeregu konferencji międzynarodowych i krajowych, m.in.: 

• Workshop “The Agent Day'2K”, Kraków, 2000, główny organizator; 
  

• Workshop „The Agent Day’02”, Belfort (Francja), współorganizator; 
  

• Krakowska Konferencja Metodologiczna „Czas...", Kraków, współorganizator; 
  

• Konferencja Jubileuszowa z okazji 600-lecia Uniwersytetu Jagiellońskiego "Images of the World: Science, Humanities, Art", Kraków, 2000, organizator; 
  

• Krakowska Konferencja Metodologiczna „Konieczność a przypadek", Kraków, 2001, współorganizator; 
  

• Konferencja "Typed Lambda Calculus and Applications 2001", Kraków, 2001, organizator; 
  

• Konferencja The First European Workshop on "Diagrammatics and Design", Bielsko-Biała, 2002, pod patronatem Instytutu Informatyki UJ; 
  

• Konferencja Chambery-Krakow-Lyon Workshop on Lambda-calculus, type theory and mathematical logic, Kraków, 2002, organizator; 
  

• Sesja Zespołu Metod Komputerowych Mechaniki PAN, Kraków, 2002, organizator; 
  

• Konferencja Second International Workshop of Central and Eastern Europe and Multi-Agent Systems, Kraków, 2002, współorganizator; 
  

• VIII Krakowska Konferencja Metodologiczna "Informacja a rozumienie", 2002, organizator; 
  

• Sympozjum Naukowe dedykowane Profesorowi Ryszardowi Jakubowskiemu, 2002, Kraków, organizator.

Działalność naukowa Instytutu Informatyki UJ jest prowadzona w szerokiej współpracy z informatykami i matematykami z innych ośrodków naukowych oraz we współpracy międzynarodowej z wieloma instytucjami naukowo-badawczymi na całym świecie. 

Oprócz wspólnych prac i wymiany informacji naukowych, dobre kontakty, które mamy z tymi i wieloma innymi instytucjami naukowymi na świecie pozwalają nam na kierowanie do nich naszych najlepszych doktorantów na staże naukowe po doktoracie. 


Najważniejsze osiągnięcia

          Naukowe: 

• Opracowanie metody komputerowo wspieranych dowodów istnienia chaotycznych zbiorów nie-zmienniczych w układach dynamicznych i przeprowadzenie takiego dowodu dla słynnego układu równań Lorenza. Osiągnięcie to wymagało opracowania zupełnie nowych algorytmów numerycznych i kombinatorycznych w zakresie układów dynamicznych i topologii, przeprowadzenia dowodów ich poprawności, a także ich zaimplementowania i wdrożenia do praktycznych zastosowań. Publikacja, której współautorem jest prof. dr hab. M. Mrozek dotycząca tego zagadnienia została uznana przez „Encyclopedia Britannica” za jedno z czterech najważniejszych osiągnięć w matematyce w 1995 roku. 
  

• Skonstruowanie przez prof. dr hab. M. Flasińskiego wraz ze współpracownikami modelu języków grafowych klasy ETPL(k) o wielomianowym problemie przynależności oraz charakterystyka mocy opisowej takich języków. Konstrukcja algorytmu parsera dla języków grafowych klasy ETPL(k) o złożoności O(n²) jest obecnie uznawana w literaturze przedmiotu za referencyjny algorytm parsingu języków grafowych. 
  

• Uzyskanie przez zespół prof. dr hab. Z. Denkowskiego rezultatów egzystencjalnych dla nierówności hemiwariacyjnych typu parabolicznego i hiperbolicznego oraz zastosowania teorii Gamma, G i PG-zbieżności do analizy wrażliwości i numerycznej stabilności rozwiązań optymalnych w zadaniach sterowania optymalnego dla układów opisanych przez równania różniczkowe zwyczajne, cząstkowe, inkluzje różniczkowe, nierówności wariacyjne i hemiwariacyjne.
  

• Opracowanie przez zespół dr hab. E. Grabskiej nowej metody modelowania graficznego o szerokich możliwościach zastosowań. Metoda ta stanowi podstawy teoretyczne dla systemów komputerowych wspomagających projektowanie i opartych o struktury dynamiczne. 
  

• Wyniki badań uzyskane przez prof. dr hab. P. Idziaka dotyczące wykazania nierozstrzygalności teorii elementarnej algebr wolnych związanych ze słabymi logikami pośrednimi oraz wyznaczenia warunków koniecznych i wystarczających na to, by skończenie generowana kongruencyjnie dystrybutywna klasa równościowa miała rozstrzygalna teorię elementarną swoich algebr skończonych. 
  

• Opracowanie przez dr hab. R. Schaefera i jego współpracowników nowej strategii hierarchicznej dla efektywnego rozwiązywania trudnych wielomodalnych zadań optymalizacji globalnej oraz uzykanie wyników o zbieżności aproksymacji miar próbkowania dla stochastycznych algorytmów optymalizacji globalnej opartych o próbkowanie genetyczne i afiniczne kodowanie binarne.
  

• Podanie przez zespół dr hab. M. Zaionca pełnej charakterystyki lambda definiowalności w typowanym rachunku lambda oraz wprowadzenie pojęć kombinatorycznych do logiki predykatów. 
  

• Wyniki otrzymane przez zespół kierowany przez dr hab. W. Forysia w zakresie kombinatorycznej teorii półgrup, kombinatoryki na słowach oraz teorii języków formalnych i algebraicznej teorii kodowania. Zbadanie algorytmicznych, kratowych i topologicznych własności retraktów, podanie charakterystyki asymptotycznych własności słów będących iteratami homomorfizmów wolnych monoidów; opracowanie podstawy teorii kodów "klockowych", skonstruowanie algorytmów generowania rozmaitości języków z wykorzystaniem techniki punktów stałych oraz charakteryzacja rodziny języków przeliczalnie rekurencyjnych.
  
  Dydaktyczne:
  
  

• Od kilku lat studenci Instytutu Informatyki odnoszą sukcesy w Akademickich Mistrzostwach Polski w Programowaniu Zespołowym oraz w Regionalnych Mistrzostwach Świata w Programowaniu Zespołowym organizowanym przez Association for Computing Machinery. W eliminacjach regionalnych Mistrzostw Świata w Programowaniu Zespołowym dla Studentów w 2000 roku w Pradze, zespoły reprezentujące UJ, które tworzyli w większości studenci Instytutu Informatyki, zajęły bardzo wysokie miejsca: trzecie i czternaste. Opiekunem drużyn ze strony UJ był dr M. Ślusarek. W VI Akademickich Mistrzostwach Polski w Programowaniu Zespołowym w 2001 roku we Wrocławiu trzy drużyny z Instytutu Informatyki UJ zajęły wysoko punktowane miejsca: trzecie, czwarte i szóste, i dzięki temu Uniwersytet Jagielloński zajął drugie miejsce, po Uniwersytecie Warszawskim. W VII Akademickich Mistrzostwach Polski w Programowaniu Zespołowym w 2002 roku we Wrocławiu drużyna z Instytutu Informatyki UJ zajęła drugie miejsce. Opiekunem drużyn ze strony UJ był prof. dr hab. P. Idziak. W eliminacjach regionalnych Mistrzostw Świata w Programowaniu Zespołowym w 2001 roku w Warszawie, trzy zespoły z Instytutu Informatyki UJ, zajęły bardzo wysokie miejsca: czwarte, szesnaste i dwudzieste pierwsze. Opiekunem drużyn był prof. dr hab. P. Idziak. 
  

• Zdobycie przez mgr K. Adamską-Piskorz, absolwentkę, a obecnie doktorantkę Instytutu Informatyki, pierwszego miejsca w konkursie na najlepsze prace magisterskie z informatyki w XIX edycji konkursu organizowanego przez Polskie Towarzystwo Informatyczne w 2002 roku. Praca pt. „Clustering in genetic algorithms” dotyczyła zastosowania metod grupowania w analizie wyników działania algorytmów genetycznych. Promotorem pracy był dr hab. inż. R. Schaefer. 
  

• Z inicjatywy dr J. Urbańca uruchomiono w Instytucie Informatyki jedne z pierwszych w Polsce studia podyplomowe z elementami zajęć na odległość. Platforma do obsługi tych studiów, wykonana przez pracowników Instytutu Informatyki UJ, została oceniona bardzo wysoko przez UCI (Uczelniane Centrum Informatyzacji) i będzie dalej rozwijana we współpracy z Uniwersytetem Warszawskim.
  

• Z myślą o kandydatach na studia Instytut Informatyki UJ rozwija kontakty ze szkołami średnimi i gimnazjami: Sprawujemy opiekę nad informatyczną klasą uniwersytecką w V LO w Krakowie.  Powołaliśmy do życia Jagiellońską Ligę Programistyczną, która organizuje i prowadzi uniwersyteckie zawody informatyczne dla studentów i najzdolniejszych uczniów szkół średnich południowej Polski. Wespół z Wydawnictwem Edukacyjnym w Krakowie od czterech lat organizujemy konkurs dla gimnazjalistów INTERNET-GRAFIKA-ALGORYTMY na multimedialny program edukacyjny (dotyczący oprogramowania, sieci komputerowych, grafiki, algorytmów) lub na animację komputerową. Pracownicy naszego Instytutu są współautorami programu nauczania ALGORYTMY-GRAFIKA-INTERNET (i podręcznika) zatwierdzonego przez ministerstwo do użytku szkolnego.