Panel dyskusyjny: Algorytmy Działania Świata

Uczestnicy:

Informatyka jest nauką o algorytmach. Jej cele to:

• podawanie efektywnego przepisu jak rozwiązać sformułowany problem,

• badanie czy dla postawionego problemu taki przepis istnieje,

• szukanie formalizmów w których można formułować problemy tak aby dało się je efektywnie rozwiązywać.

Rozmowa jest głosem na temat na ile możliwe i celowe jest w takich dziedzinach wiedzy jak biologia, historia, psychologia, filozofia a nawet teologia stawianie i rozważanie problemów na sposób ‘informatyczny’, tzn.:

• postawienie problemu z wykorzystaniem odpowiedniego formalizmu,

• zbadanie czy istnieje algorytm (przepis) rozwiązujący go,

• znalezienie takiego przepisu.

Można zadać sobie pytanie, do czego prowadzi stosowanie takiego podejścia, czy może ułatwić poszukiwanie prawdy, jakie można napotkać przeszkody i utrudnienia.

Konkretne problemy:

• Co to jest algorytm? Jak informatyk rozumie to pojęcie? Co to jest algorytm w rozumieniu historyka, biologa, teologa, psychologa? Czy w swoich badaniach mają do czynienia z algorytmami? Czy według informatyka to, z czym mają do czynienia to są algorytmy?

• Determinizm czy jego brak. Czy algorytm może być niedeterministyczny? Jeśli algorytm jest niedeterministyczny to jak można go wykorzystać. Na ile w badaniach naukowców z dziedziny nauk przyrodniczych pojawia się brak determinizmu. Jak sobie z nim radzą (np metody stochastyczne, statystyka?).
• Wolna wola. Czym jest według informatyka, filozofa, teologa, psychologa, historyka? Czy uwzględniają ja w swoich badaniach? Czy nauki, którymi się zajmują w ogóle biorą pod uwagę wolna wolę?
• Formalizmy. W informatyce do opisu i badania algorytmów stosuje się formalizmy oparte na matematyce. Czy w badaniach naukowych przyrodnicy stosują jakieś formalizmy? Jakie? Na ile język matematyki jest adekwatny w psychologii (np do opisu emocji, opisu układu nerwowego), w filozofii i teologii (język logiki), w historii, w biologii (opisy dynamiki populacji, opisy zależności w ekosystemach, łańcuchy Markowa w genetyce). Czy procesy działają jak te łańcuchy markowa? Czy formalizm jest tylko modelem czy faktycznie jest możliwe, żeby opisywane przez ten model zdarzenia działy się według stosowanego ‘algorytmu’?
• Filozofia i teologia: Czy człowiek może się ‘zaprogramować’: ustalić swój światopogląd i zachowania i reakcje na bodźce i tak żyć według wytyczonego sobie ‘algorytmu’? Co to jest łaska i na czym polega jej potrzeba? Co to jest wolna wola i jak się ma do pojęcia algorytmu? Czy to, że człowiek ma wolną wolę oznacza, że nie można go opisać algorytmem? Jeśli tak, to dlaczego formalne algorytmiczne opisy są często adekwatne (i stosowane przez lekarzy, psychologów, historyków itp.)?

Czy wartości, jakimi są dobro czy łaska czy choćby prawda, można próbować jakoś algorytmicznie opisać (kodyfikacja prawa jest próbą zrobienia czegoś takiego)? Jeśli nie, to jak to jest, że ludzie jednak je czasem rozumieją?

• Biologia: Algorytmy ewolucyjne i genetyczne stosuje się do optymalizacji. Czy wobec tego ewolucja gatunków to gigantyczny problem optymalizacyjny? Jakie są inne zastosowania mechanizmów biologicznych w informatyce? Na przykład obliczenia chemiczne, rozpoznawanie obrazów, sieci neuronowe. Czy w istoty żywych są wbudowane algorytmy? Na przykład fraktale w roślinach.
• Historia: Na ile historia jest nauką obiektywną? Czy są jakieś próby obiektywnej oceny dziejów świata? W jaki sposób można opisywać i badać w historii procesy długotrwałe, nie ograniczające się tylko do pojedynczych faktów, przyczyn i skutków. Czy stosuje się tu jakieś formalizmy? Może procesy stochastyczne? Czy w historii są jakieś prawidłowości? Jak się je bada? Czy można tu mówić o jakiś algorytmach? Czy stosuje się w historii metody statystyczne, jeśli tak to jakiego typu hipotezy się weryfikuje? Jakie niebezpieczeństwa czyhają na humanistę, który stosuje metodologię zapożyczoną z nauk ścisłych?
• Psychologia: Czy udało się zrozumieć mechanizmy powstawania emocji (na pewno bada się towarzyszące im procesy biochemiczne)? Jaka jest metodologia postępowania psychoterapeuty stosowania do rozpoznawania i leczenia zaburzeń psychologicznych? Na ile psychologia jest nakierowana na zrozumienie mechanizmów powstawania i działania emocji i zachowań a na ile na osiągnięcie zamierzonego skutku (np. wyleczenie pacjenta czy usunięcie negatywnej emocji)?

Czy test Turinga jest akceptowalny dla rozpoznania świadomości? Jak psycholog rozumie pojęcia świadomości i osobowości?