• Polska Akademia Umiejętności,
  
• Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych przy Wydziale Filozoficznym PAT w Krakowie.
  i
• Instytut Informatyki UJ.
  

W grudniu ubiegłego roku w Instytucie Informatyki UJ odbyło się jednodniowe seminarium na ten sam temat. Miało ono być przygotowaniem do większej konferencji, którą właśnie teraz organizujemy. Została wówczas zarysowana następująca problematyka:

1. René Thom napisał: "Kartezjusz wszystko wyjaśniał, lecz nic nie liczył, Newton przeciwnie - wszystko liczył, lecz nic nie wyjaśniał." Jak wiadomo, mechanika Kartezjusza była bardzo intuicyjna: wszystko sprowadzało się do bezpośredniego kontaktu - tarć i zderzeń. Ale nic nie dało się wyliczyć. Mechanika Newtona z jej działaniem na odległość była uważana za wysoce nieintuicyjną, ale była skuteczna w przewidywaniu zjawisk.
• Czy można powiedzieć, że mechanika Kartezjusza dawała zrozumienie, a mechanika Newtona informacje o świecie?
• Czy zatem zrozumienie i informacja to przeciwstawne sobie kategorie poznawcze?
2. Dziś wiemy, że mechanika Kartezjusza jest błędna, ale ten sam dylemat formułuje się inaczej: metoda matematyczno-empiryczna daje opis, ale nie daje zrozumienia (nie wyjaśnia).
   • Czy można się na to zgodzić?
   • Jeżeli tak, to gdzie należy szukać wyjaśnienia?
3. Mówi się również, że Kepler dał opis ruchów planet, a dopiero Newton ruchy te wyjaśnił.
   • Czy jest to prawda? W jakim sensie?
   • A może kinematyka (Kepler) opisuje, a dynamika Newton) wyjaśnia?
4. Rozumienie - wyjaśnianie - opis.
5. Po definicje informacji można sięgnąć do podręczników teorii informacji.
   • Ale czy definicje te są zgodne z intuicyjnym rozumieniem informacji?
   • I czy są przydatne w rozumieniu nauki jako sztuki odkodowywania informacji zawartej w świecie?
   • A może ilość to informacja, a jakość - rozumienie?
6. Informacja a struktura.
   • Czy powstawanie struktur we Wszechświecie jest równoznaczne ze wzrostem informacji?
   • Teoria chaosu deterministycznego a powstawanie i ewolucja struktur.
   • Chaos deterministyczny a informacja.
7. Informacja w naukach biologicznych.
8. Informacja w naukach społecznych.
9. Tekst a interpretacja. Czy przyroda jest tekstem do interpretacji ("Księga Natury")?